استان لرستان در رده 7 كشور اول توليد كننده سنگ جهان
استان لرستان با بيش از 85 درصد معدن فعال ، حدود 4 ميلليارد تن ذخاير پيش بيني شده 270000000 تن ذخائر قطعي قابل استحمام ، استخرتج 2200000 تن سنگ خام ، 450 واحد سنگبري و 12 ميليون متر مربع فرآوري ساليانه انواع سنگ تزئيني ، از جايگاه كم نظيري در امر استخراج ، توليد و فرآوري سنگ ايران و جهان برخوردار است . واحد هاي توليدي صادراتي اين استان با به كارگيري پرسنل متخصص ، تجهيزات و تكنولوژي مدرن و هزينه و دستمزد پائين نيروي كار انواع سفارش را در اسرع وقت با كيفيت و قيمت بسيار مناسب و رقابتي در اندازه هاي مختلف به مشتريان تحويل مي نمايد . با اين پتانسيل و مزايا تاكنون سنگ استان لرستان به كشور هاي حوزه خليج فارس ، اروپا ، آفريقا و آسياي ميانه صادر گرديده است . مديريت صنعتي و بازرگاني استان با ارائه تسهيلات ويژه از سرمايه گذار ي و پژوهش در بخشهاي كاهش ضايعات ، بازيافت ، بسته بندي حمل و نقل و ايجاد پايانه صادراتي اين كالا حمايت مي نمايد .
|
نوع سنگ
|
مشخصات
|
|
وزن
مخصوص
( kg/m3 )
|
درصد
جذب آب
|
مقاومت فشاری
|
مقاومت
گسیختگی
|
مقاومت
خمشی
|
مقاومت
سایشی
|
|
کریستال ابری
بروجرد
|
2/70
|
0.070%
|
76 mpa
|
10.9 mpa
|
11.9 mpa
|
17.4
|
|
چینی ازنا
|
2/83
|
0.04%
|
123.1 mpa
|
14.9 mpa
|
13.7 mpa
|
18.3
|
|
مرمریت گوهره
خرم آباد (بنیاد)
|
2/62
|
0.88%
|
183.4 mpa
|
19.9 mpa
|
18.8 mpa
|
31.7
|
|
مرمریت گوهره
خرم آباد(درب چاه )
|
2/44
|
159%
|
164.1 mpa
|
20.7 mpa
|
20 mpa
|
21.4
|
استان لرستان به دليل وضعيت زمين شناسي داراي ذخاير عظيم سنگهاي ساختماني و تزييني (نما ) است . هم چنين معادن تالک و آ هک صنعتي از قا بليت هاي مهم اين استان ا ست .
بخش معدني استان به لحا ظ سنگ چيني و مرمريت از قطبهاي قوي در کشور مي باشد. در ساليان اخير اين معادن به لحاظ توليد ، اشتغال و جذب سرمايه گذاري، همواره رشد نسبي داشته است .
کليات
1 _ زمين شناسي عمومي استان
گستره استان داراي دو منطقه عمومي زمين شناسي است . نيمه غربي استان را قسمت هايي ازمنطقه زاگرس مرتفع ومنطقه زاگرس چين خورده و نيمه شرقي را قسمتي از منطقه سنندج – سيرجان پوشش مي دهد .
الف- نهشته هاي منطقه زاگرس (هر دومنطقه ) به صورت رسوبي است که انديس هاي معدني موجود در آ ن به شرح زير است :
1- سنگ گچ به صورت ژيپس و آنهيدرات .
2- سنگ آهک .
3- نمک سنگي و آبي
4- سنگ آهک دو لوميتي (معروف به گوهره خرم آباد ).
5-سنگ سيليس با خلوص پايين .
6-سنگ آهک (سنگ لاشه و مالون ) .
علاوه بر انديس هاي مذکور در قسمت هايي از غرب و جنوب استان ، مخازن نفتي و ذخايري از قير طبيعي بويژه در منطقه کوهدشت در شيل هاي سازند اميران وجود دارد . هم چنين وجود انديس هايي از بوکسيت و فسفات محتمل است .
ب- سازند هاي زون سنندج – سيرجان متامرف شده (دگرگوني ناحيه اي و مجاورتي ) و انديس هاي معدني موجود در آن به شرح زير است :
1- سنگ آهک متامرف (معروف به چيني ).
2- سنگ سيليس با خلوص 98 تا 99 در صد.
3- فلدسپات از نوع سدي کلسيک که بيشتر در داخل و مجاورت گرانيتهاي منطقه بروجرد وجود دارد.
4-گرانيت و گرانوديوريت با رنگ روشن .
5- باريتين در منتهي اليه شرق استان که ذخاير آن براي اسخراج قابليت اقتصادي ندارد .
علاوه بر اين کانه هاي روي و سرب (در شمال اليگودرز ) و کانه هاي مس (جنوب اليگودرز ) شناسايي شده است . هم چنين کانه هاي تنگستن نظير شنليت و ولفراميت همين منطقه در دست مطالعه و بررسي است .
موقعيت جغرافيايي معادن استان لرستان
مجموعه ذخاير سنگ تزييني استان به صورت باندي از غرب استان در نزديکي شهرستان کوهدشت آغاز و در منتهي اليه شرق استان (شهرستان اليگودرز) متمرکز شده است .
در سه موقعيت از استان ، بيشترين حجم ذخاير سنگ وجود دارد که فعاليت عمده کنوني نيز در همين مناطق تجمع يافته است . در قسمت غرب استان به ويژه در بخش چگني خرم آباد ، بيشترين ذخيره سنگهاي مرمريت موجود است ؛ که عمليات بهره برداري از آنها رونق دارد . در منطقه بخش ويسيان خرم آباد نيز ذخاير قابل توجهي از همين نوع ماده معدني وجود دارد.
در قسمت مرکزي استان در شمال شهرستان دورود و جنوب شرقي شهرستان بروجرد ، ذخاير سنگهاي چيني و چيني ابري موجود است.گرانيت اين منطقه نيز تاکنون به طور کامل شناسايي نشده و به دليل پاره اي ملاحظات اقتصادي مورد توجه بخش خصوصي قرار نگرفته است . هم اکنون دو معدن گرانيت در اين منطقه در حال استخراج مي باشد .
در قسمت شرق استان از 10 کيلومتري غرب ازنا ، ذخاير سنگهاي چيني آغاز مي شود . بيشترين تراکم آن در محدوده 124 کيلومتري جنوب شهرستان اليگودرز است. در اين منطقه ، ذخاير عظيم و ارزشمند سنگهاي چيني (لاشه) نيز براي توليد دانه بندي و پودر ميکرونيزه نهفته است . ويژگي ممتاز موقعيت معدني استان ، نزديکي معادن نسبت به شهر و راه اصلي است . متوسط فاصله معادن استان تا جاده و شهر اصلي به ترتيب 10 و 15 کيلومتر است . اين فاصله ها براي معادن منطقه اليگودرز که بيشترين توليد و معادن را در اختيار دارد ؛ ميزان 5 و 7 کيلومتر است . چنين خصوصيتي سبب کاهش هزينه هاي حمل و نقل ، دسترسي آسان به انرژي ، ارتباطات ،امکانات بهداشتي و تامين بهتر امنيت است .
از ديگر جنبه هاي مثبت موقعيت معادن استان ، دسترسي آسان به آب مورد نياز براي خنک سازي سيم برش الماسه است . پرباران بودن استان لرستان و فراواني آبهاي سطحي (چشمه و رودخانه ها ) و آب زير زميني در مجاورت معادن ، سبب شده است ؛ بهره برداران معادن براي تأمين آب ، با هزينه هاي زياد مواجه نباشند .
اجتماع معادن در نزديکي هم و در محدوده اي کوچک ، از خصوصيات ارزشمند معادن استان است . اين وضعيت سبب مي گردد ، تا تهيه و توزيع زير ساخت هاي لازم به آساني و با هزينه پايين فراهم گردد. همچنين تأمين امنيت و ارايه خدمات سازمان هاي دولتي و نظارت کارشناسي به سهولت و صرف وقت کمتري انجام گيرد.
بازار فروش محصول معادن از همان نزديکي معدن، شروع و تا دورترين استان ها مثل خراسان ادامه مي يابد . واحدهاي سنگبري در مجاورت معادن گاه تا فاصله پانصد متري از آن ها قرار دارند. چنين وضعيتي نيز از ويژگي هاي مثبت موقعيت معادن استان است .
تاکنون 15 نوع ماده معدني در استان شناسايي و مورد بهره برداري قرار گرفته است .
مواد معدني استان
1- سنگ آهک متامرف (سنگ چینی)
این ماده معدنی با در واقع تشکیلاتی آهکی رسوبی بوده اند که در طی سالهای طولانی و در اثر تحولات زمین شناسی تحت حرارت و فشار لایه های رویی قرار گرفته و مولکولهای آن متبلور شده اند. چنین تغییری ، خواص برش و ساب را در آن ایجاد کرده است . این قابلیت ها به همراه سفیدی رنگ سنگ آهک متامرف سبب شده است که از آن برای نماکاری ساختمان ها استفاده شود.
این ماده معدنی در بازار داخلی کشور به سنگ چینی شهرت دارد و نبایستی با خاک چینی که نوعی کانی صنعتی است، اشتباه شود.
مصارف آن :
الف – در نما سازی دیواره های بیرونی و داخلی و پوشش کف ساختمان ها .
ب – ساخت پله
ج – قطعات کوچک آن به صورت لاشه در دیوار کشی و پی سازی ساختمان ها کاربرد دارد.
د- ساخت مصنوعات سنگ تزئینی مانند قندان، زیر سیگاری، انواع مجسمه ها و...
2-سنگ آهک دولومیتی
این ماده معدنی نیز از تشکیلات آهک رسوبی می باشد که طی سالیان طولانی صرفاً تحت فشار لایه بالایی قرار گرفته است و به صورت سنگ با قابلیت برش و ساب به رنگ کرم روشن درآمده است . این نوع سنگ در بازار داخلی کشور به مرمریت ، گوهره و نرگسه شهرت دارد. موارد مصرف آن نیز در نما سازی کف و دیواره ساختمان ها و ساخت پله و مصنوعات سنگی است .
3- سنگ آهک لاشه موزائیکی
این ماده معدنی همان سنگ چینی است ؛ که به دلیل خردشدگی و درز و شکاف فراوان قابلیت برش و تهیه پلاک ندارد . از این ماده برای تولید سنگهای دانه بندی و پودر میکرونیزه استفاده می شود .
مصارف آن :
الف – به صورت دانه بندی برای ساخت موزاییک .
ب – به صورت پودر میکرونیزه برای مصارف ساختمانی .
ج – در کاغذ سازی ، لاستیک سازی ، شیشه سازی ، نساجی ، رنگ سازی ، دارو سازی ، پلاستیک سازی .
د – در فرایند های شیمیایی برای کنترل ph
4-گرانیت
این ماده معدنی متشکل از سیلیکات ها از قبیل کوارتز و فلدسپات های قلیایی است که دارای ویژگی های زیر می باشد
- تنوع مقطع و رنگهای زیبا ، شفافیت عالی : مقاومت و سختی زیاد کوارتز موجود در گرانیت در برابر هوازدگی بسیار مقاوم است. اما به علت سختی زیاد دارای هزینه بالا در برش می باشد .
مصارف آن :
نما سازی کف و دیواره بیرونی و داخلی ساختمان ها
5-آهک صنعتی
این ماده معدنی دارای مصارف صنعتی زیادی است . در تولید سیمان ، کاشی ، سرامیک و قند سازی مصرف عمده دارد .
6-سنگ گچ
این ماده معدنی نیز به عنوان مصالح ساختمانی کاربرد دارد.
7-سنگ سیلیس
این ماده معدنی به عنوان ماده ساینده استفاده می گردد . هم چنین در تولید کاشی ، سرامیک ، الکترود ، رنگ سازی ، ساخت سیمان ، ریخته گری ، شیشه سازی ، حشره کش ، ساخت لنت ترمز و تولید فرو سیلیسیوم کاربرد دارد.
8-فلدسپات
این کانی در ساخت کاشی ، سرامیک، الکترود ، شیشه و لعاب کاربرد دارد.
9- تالک
این کانی نیز در ساخت کاشی ، سرامیک ، الکترود ، رنگ سازی ، پلاستیک سازی ، کاغذ سازی ، لاستیک سازی ، تولید مواد دارویی ، چسب ، حشره کش و ایزولاسیون کاربرد دارد .
10- نمک
برای مصارف خوراکی و صنعتی کاربرد دارد.
11-سنگ لاشه و مالون
این سنگ از نوع آهکی و ماسه ای است ؛ که در پی سازی و دیوار کشی ساختمان ها کاربرد دارد .
آمار معادن استان لرستان
|
نام ماده معدني
|
تعداد
معادن
|
بهره بردار
|
تعداد پرسنل
|
استخراج
واقعي (تن)
|
ذخيره
(تن)
|
|
سنگ آهک
|
4
|
4
|
49
|
در سال 85
|
282000000
|
|
سنگ گچ
|
5
|
5
|
15
|
ميزان استخراج واقعي
|
32620000
|
|
لاشه موزائيکي
|
5
|
5
|
169
|
3328830
|
129840000
|
|
مرمريت
|
14
|
14
|
350
|
تن بوده است
|
9406000
|
|
چيني
|
48
|
47
|
1186
|
|
56640000
|
|
فلدسپات
|
2
|
2
|
14
|
|
125000
|
|
گرانيت
|
15
|
15
|
58
|
|
1292000
|
|
تالک
|
6
|
6
|
45
|
|
1053000
|
|
سيليس
|
4
|
4
|
55
|
|
4310000
|
|
گرافيت
|
1
|
1
|
-
|
|
12000
|
|
باريتين
|
1
|
1
|
-
|
|
10000
|
|
مخلوط کوهي
|
1
|
1
|
5
|
|
54000
|
|
لاشه آهکي
|
3
|
4
|
23
|
|
5753000
|
|
دولوميت
|
2
|
2
|
-
|
|
5200000
|
|
مارن
|
1
|
1
|
5
|
|
1450000
|
|
جمع کل
|
112
|
112
|
1974
|
|
529765000
|
